رشته MBA چیست؟ – معرفی کامل رشته مدیریت کسب و کار + بازار کار و آینده شغلی آن

رشته مدیریت کسب و کار در سطح کارشناسی ارشد در قالب چندین گرایش برای متقاضیان ارائه می شود. و سرفصل های رشته مدیریت کسب و کار عمدتا شامل مطالبی در رابطه با رهبری بازار، نحوه ارتباط موثر با کارکنان، روش های افزایش بهره وری سازمانی و مقابله با تلاطم های بازار می شود.

در این مقاله بررسی می کنیم MBA چیست؟، چه کسانی می توانند در رشته مدیریت کسب و کار تحصیل کنند؟، تفاوت MBA با مدیریت بازرگانی چیست؟،  رشته  MBAچه دروسی دارد، امکان تحصیل بدون کنکور چگونه است، فارغ التحصیلان رشته MBA در چه حوزه هایی فعالیت می کنند و آینده شغلی MBA چگونه است؟

همچنین بررسی می کنیم اگر MBA با هدف یا توانایی های شما هماهنگ نباشد، چه رشته های دیگری می توانند گزینه مناسب تری باشند.

در نظر داشته باشید که شرایط پذیرش، رشته های مجاز برای ورود و رشته محل های MBA ممکن است در دوره های مختلف تغییر کند. بنابراین تصمیم گیری بر اساس اطلاعات قدیمی یا صرفا تجربه دیگران می تواند باعث شود مسیری را انتخاب کنید که با شرایط شما هماهنگ نیست.

رشته MBA چیست؟

رشته  MBA، یک دوره تحصیلات تکمیلی در حوزه مدیریت کسب و کار است که با هدف تقویت مهارت های مدیریتی، تصمیم گیری، تحلیل مسائل کسب و کار و هدایت سازمان ها طراحی شده است. در این رشته، دانشجو با موضوعاتی مانند مدیریت، بازاریابی، امور مالی، رفتار سازمانی، استراتژی و تحلیل کسب و کار آشنا می شود و تلاش می کند این مفاهیم را در مسائل واقعی کسب و کار به کار بگیرد.

اگر هدف شما از ادامه تحصیل صرفا دریافت یک مدرک مدیریتی نیست و می خواهید بدانید MBA با سابقه تحصیلی و مسیر شغلی شما تناسب دارد یا خیر، باید دروس، شرایط پذیرش، حوزه های تخصصی و فرصت های شغلی آن را در کنار شرایط فردی خود بررسی کنید.

انتخاب اشتباه در مقطع کارشناسی ارشد می تواند علاوه بر هزینه مالی، زمان و فرصت های شغلی شما را نیز تحت تاثیر قرار دهد. به همین دلیل، اگر بین MBA، مدیریت بازرگانی و سایر رشته های مدیریتی مردد هستید، بررسی شرایط تحصیلی و هدف شغلی پیش از ثبت نام می تواند کمک کند مسیر مناسب تری را انتخاب کنید.

MBA مخفف چیست؟

MBA که مخفف  Master of Business Administrati در فرهنگ لغت، مخفف عبارت مدیریت کسب و کار است، که در مراکز آموزشی ایران با نام مدیریت بازرگانی نیز شناخته می شود.

از اهداف این رشته تحصیلی می توان به آشنایی مدیران و سرپرستان سازمان ها با مهارت های رهبری و موفقیت در کسب و کار اشاره کرد.

افرادی که علاقه مند به آشنایی با نحوه ترسیم برنامه های میان مدت و بلند مدت مدیریت و افزایش کارایی سازمان ها هستند، می تواند شانس خود را در این رشته تحصیلی امتحان کنند.

رشته MBA برای چه کسانی مناسب است؟

با توجه به نقشی که مدیریت کسب و کار در پیشرفت و افزایش بهره‌وری سازمان ها می تواند داشته باشد، امروزه افراد زیادی می توان یافت که به تحصیل این رشته علاقه مند هستند.

به طور مثال اگر شما در حال حاضر یک شغل مدیریتی دارید، مسلما تحصیل در این رشته می‌تواند برای شما بسیار مناسب باشد و مهارت های شما را افزایش می‌دهد.

در واقع رشته MBA برای افرادی مناسب تر است که به مدیریت، کارآفرینی، توسعه کسب و کار، بازاریابی و تصمیم گیری مدیریتی علاقه دارند و می خواهند در آینده در محیط های سازمانی یا کسب و کار فعالیت کنند. اما اگر هدف شما بیشتر تخصص در امور مالی، بازاریابی، منابع انسانی، تحلیل داده یا تجارت است، ممکن است رشته های تخصصی تر انتخاب مناسب تری باشند.

بررسی رشته های جایگزین

انتخاب میان این مسیرها بهتر است بر اساس سابقه تحصیلی، توانایی ها و هدف شغلی انجام شود؛ چون رشته ای که برای یک فرد مناسب است، لزوما برای فرد دیگری بهترین انتخاب نیست.

هدف از تحصیل رشته دانشگاهی MBA

در یک تعریف جامع، می توان گفت MBA یا مدیریت فرآیند کسب و کار، شامل کلیه آموزش هایی می شود که می تواند به مدیران ارگان ها و سازمان های خصوصی و دولتی در بهبود شرایط و اصلاح رویه های غلط سازمان کمک کنند. یعنی کلیه عملیاتی که از تولید تا فروش و خدمات پس از فروش کالا یا خدمات را شامل می شود و به صورت مکرر اتفاق می افتد.

متأسفانه امروزه بسیاری بدون توجه به محتوای این رشته، آن را با نام مدیریت سازمان خطاب می کنند، در صورتی که سرفصل ها این دو رشته تفاوت زیادی با هم داشته و MBA  شامل مباحث کاربردی و وسیع تری می شود.

طول دوره MBA

در حال حاضر MBA در قالب چند گرایش در مقطع تحصیلات تکمیلی یا کارشناسی ارشد برای تحصیل داوطلبان ارائه می شود.

طول این دوره همانند سایر رشته ها چهار ترم تحصیلی معادل 2 سال می باشد و تعداد واحدهای لازم برای فارغ‌التحصیل شدن، بر خلاف سایر فوق لیسانس ها که ۳۶ واحد است، ۵۸ واحد درسی است.

با توجه به اینکه فارغ‌التحصیلان رشته های مختلف و به خصوص رشته های فنی و مهندسی وارد این دوره می‌شوند، باید با مبانی و اصول مدیریت علمی و دانش روز مدیریت در حوزه های مختلف آشنا شوند.

گرایش های رشته MBA

یکی از باورهای غلطی که در مورد رشته MBA وجود دارد، یکی بودن این رشته با رشته مدیریت بازرگانی به دلیل شباهت واحدهای درسی و برخی از سرفصل های این رشته است.

در حالیکه رشته مدیریت بازرگانی عمدتا بر مباحث مرتبط با بازرگانی داخلی و خارجی تمرکز می کند؛ ولی MBA تمام فرایندهای کسب و کار را شامل می شود.

برای رشته MBA گرایش های مختلفی در کشور های جهان ایجاد شده است؛ اما برخی از گرایش اصلی این رشته که در همه دانشگاه ها تدریس می‌شوند، محدود به تعدادی فیلد تحصیلی می شوند.

این گرایش ها بشرح زیر هستند:

بازاریابی (Marketing)

مدیریت مالی (Finance)

مدیریت تولید (Operation)

مدیریت منابع انسانی (Human Resources)

مدیریت استراتژیک (Strategic)

دروس رشته مدیریت کسب و کار

دروس مقطع کارشناسی مدیریت کسب و کار به دو دسته دروس عمومی اختصاصی تقسیم می شود.

برخی از دروس اختصاصی MBA عبارتند از:

مدیریت بازاریابی خدمات

مدیریت ریسک در کسب و کار

مدیریت هزینه در کسب و کار

مدیریت ارتباط با مشتری

زبان تخصصی کسب و کار

مدیریت تبلیغات و برند سازی

نحوه ورود به دانشگاه برای تحصیل در رشته MBA

برای تحصیل در رشته MBA در ایران، مسیر اصلی ورود به دانشگاه، پذیرش در مقطع کارشناسی ارشد است. داوطلبان می توانند از طریق شرکت در آزمون کارشناسی ارشد و انتخاب رشته، در صورت کسب رتبه و احراز شرایط لازم، رشته محل های MBA را انتخاب کنند. عنوان دقیق رشته، کد رشته و دانشگاه های پذیرنده باید در دفترچه همان سال بررسی شود، زیرا رشته محل ها و ظرفیت پذیرش ممکن است تغییر کنند.

ورود به MBA از طریق کنکور کارشناسی ارشد

رایج ترین مسیر ورود به رشته MBA، شرکت در آزمون کارشناسی ارشد سازمان سنجش و انتخاب رشته محل های مرتبط پس از اعلام نتایج است. برای داوطلب مهم است که قبل از ثبت نام، رشته کارشناسی خود و شرایط مجاز برای شرکت در مجموعه یا رشته مورد نظر را بررسی کند؛ زیرا صرف داشتن مدرک کارشناسی به معنای یکسان بودن شرایط همه رشته های کارشناسی ارشد نیست.

آیا برای تحصیل در MBA حتما باید کارشناسی مدیریت داشته باشیم؟

خیر، MBA  صرفا مخصوص فارغ التحصیلان رشته های مدیریت نیست و افراد دارای مدارک کارشناسی در رشته های مختلف نیز ممکن است بتوانند برای آن اقدام کنند؛ اما شرایط دقیق پذیرش و رشته های مجاز در هر دوره باید از دفترچه رسمی همان سال بررسی شود.

این موضوع یکی از مهم ترین نکات انتخاب MBA است. ممکن است داوطلبی به دلیل سابقه تحصیلی یا هدف شغلی خود، بین MBA و رشته های تخصصی تر گزینه های مختلفی داشته باشد و انتخاب درست برای او فقط با بررسی عنوان مدرک کارشناسی، هدف شغلی و شرایط پذیرش مشخص شود.

ورود بدون کنکور به MBA

تحصیل در MBA بدون کنکور را نیز نباید به صورت کلی برای همه دانشگاه ها و همه داوطلبان قطعی دانست. پذیرش بدون آزمون معمولا تابع ضوابط مشخصی مانند استعداد درخشان یا فراخوان اختصاصی دانشگاه ها است و شرایط آن می تواند از دانشگاهی به دانشگاه دیگر متفاوت باشد.

اگر درباره بهترین مسیر ورود به MBA مطمئن نیستید، قبل از ثبت نام حتما ابهام های ذهنی خود را برطرف کنید.

دانشگاه های دارای رشته مدیریت کسب و کار (MBA)

در حال حاضر دانشگاه های زیادی اقدام به پذیرش داوطلبان در رشته MBA می کنند، که این مراکز شامل دانشگاه دولتی، غیرانتفاعی، آزاد، پردیس خودگردان و پیام نور می شود.

در جدول زیر به چند مورد از معروفترین دانشگاه های پذیرنده این رشته اشاره شده است.

تفاوت بین MBA و مدیریت بازرگانی

در نتیجه، نمی توان گفت MBA همیشه بهتر از مدیریت بازرگانی است یا برعکس این دست است. انتخاب مناسب به رشته کارشناسی، سابقه کاری، علاقه، هدف شغلی و برنامه فرد برای آینده بستگی دارد. اگر هدف شما مدیریت یک کسب و کار یا تغییر مسیر حرفه ای است، MBA ممکن است گزینه مناسب تری باشد؛ اما برای فردی که به حوزه تجارت، بازاریابی و فعالیت های بازرگانی علاقه دارد، مدیریت بازرگانی می تواند انتخاب منطقی تری باشد.

پیش از انتخاب نهایی، مقایسه این دو رشته بر اساس شرایط شخصی شما اهمیت زیادی دارد؛ زیرا انتخاب اشتباه در مقطع کارشناسی ارشد به راحتی قابل جبران نیست و می تواند زمان و هزینه قابل توجهی ایجاد کند.

بازار کار رشته دانشگاهی MBA

بازار کار رشته MBA به دلیل ماهیت میان رشته ای و مهارت محور این دوره، فقط به یک شغل یا عنوان سازمانی مشخص محدود نمی شود. فارغ التحصیلان MBA می توانند با توجه به مهارت، سابقه کاری و حوزه تخصصی خود در زمینه هایی مانند مدیریت و سرپرستی، مشاوره کسب و کار، بازاریابی و فروش، مدیریت مالی، توسعه کسب و کار، استراتژی، عملیات، منابع انسانی و تحلیل کسب و کار فعالیت کنند.

گزارش های اشتغال چند دانشکده معتبر MBA نیز نشان می دهد که فارغ التحصیلان این دوره در حوزه های متنوعی مانند مدیریت عمومی، مشاوره، مالی، فناوری، بازاریابی و عملیات جذب می شوند.

آینده شغلی رشته MBA

افرادی که MBA خوانده اند، می توانند در رده های شغلی زیر چه در ایران و چه در دنیا مشغول به کار شوند:

• مدیریت و سرپرستی: مدیریت واحدها، تیم ها و پروژه های سازمانی
• مشاوره کسب و کار و مدیریت: تحلیل مسائل سازمان و ارائه راهکارهای مدیریتی
• بازاریابی و فروش: مدیریت بازاریابی، توسعه بازار، برند و فروش
• توسعه کسب و کار: شناسایی فرصت های جدید، توسعه بازار و ایجاد همکاری های تجاری
• مالی و برنامه ریزی: فعالیت در حوزه های مالی، بودجه، تحلیل و برنامه ریزی
• عملیات و زنجیره تامین: بهبود فرایندها، تولید و مدیریت عملیات
• منابع انسانی: برنامه ریزی و مدیریت سرمایه انسانی
• کارآفرینی: راه اندازی یا توسعه کسب و کار شخصی

میزان بسیار اندکی از فارغ‌ التحصیلان هم با ادامه تحصیل و اتمام دوره دکتری، به عنوان استاد در دانشگاه‌ها مشغول به کار می‌گردند.

بنابراین بهتر است ابتدا هدف شغلی خود را مشخص کنید و سپس بررسی کنید MBA، گرایش یا حوزه تخصصی آن و حتی دانشگاه مورد نظر تا چه اندازه با این هدف هماهنگ است.  مشاوره پیش از انتخاب رشته می تواند کمک کند به جای انتخاب MBA صرفا به دلیل محبوبیت آن، مسیری را انتخاب کنید که با سابقه تحصیلی، توانایی ها و برنامه شغلی شما تناسب بیشتری دارد.

سخن آخر

رشته مدیریت کسب و کار یا MBA، یکی از مهمترین شاخه های گروه علوم انسانی است که در حال حاضر در اغلب ارگان های خصوصی و دولتی فرصت های شغلی مناسبی برای فعالیت داوطلبان آن وجود دارد.

مشاور توسعه برند، مدیر فروش، مدیر بازاریابی و کارشناسی حوزه تبلیغات، همگی از مواردی هستند که برای دسته ای از متقاضیان تحصیل این رشته می تواند جالب باشد.

گاهی انتخاب یک رشته فقط به این دلیل که بازار کار خوبی دارد، باعث می شود چند سال بعد متوجه شوید مهارت ها و علایق شما با مسیر انتخاب شده هماهنگ نیست. در مقابل، یک انتخاب درست می تواند مسیر تحصیلی و شغلی شما را بسیار هدفمندتر کند. به همین دلیل، پیش از ثبت نام در رشته MBA بهتر است شرایط تحصیلی، سابقه کاری، توانایی ها و هدف شغلی خود را با مسیرهای موجود مقایسه کنید.

اغلب اوقات یک مقایسه دقیق و متناسب با شرایط فردی می تواند ابهام های مهمی را برطرف کند و از انتخاب مسیری که بعدها تغییر آن دشوار و پرهزینه است، جلوگیری کند.

چنانچه در خصوص این رشته تحصیلی سوالی دارید، یا به دریافت مشاوره تخصصی تحصیلی احتیاج دارید، با کارشناسان مرکز مشاوره آویژه تماس حاصل فرمایید تا شما را بطور دقیق راهنمایی نمایند.

برای بهره مندی از خدمات مشاوره تلفنی آویژه می توانید از سراسر کشور بدون پیش شماره با 9099071985 تماس بگیرید.

سوالات متداول

طول دوره MBA در مقطع کارشناسی ارشد به چه صورت خواهد بود؟

طول این دوره تحصیلی حداقل ۲ و حداکثر ۳ سال می باشد.

گرایش های رشته MBA در مقطع کارشناسی ارشد شامل چه مواردی می شود؟

بازاریابی – مدیریت مالی – مدیریت تولید – مدیریت منابع انسانی – مدیریت استراتژیک

لطفا برای استفاده از مقالات سایت به تاریخ انتشار آن دقت فرمایید در صورت هر گونه مغایرت با ما تماس بگیرید

رشته MBA چیست؟ – معرفی کامل رشته مدیریت کسب و کار + بازار کار و آینده شغلی آن

شما می توانید با مطالعه مقالات ما در این زمینه پاسخ سئوال خود را بیابید و در صورت نیاز با تلفن ثابت و بدون پیش شماره از سراسر ایران با شماره ۹۰۹۹۰۷۱۹۸۵ تماس بگیرید.