رشته جرم شناسی چیست؟ – معرفی کامل + درآمد و آینده شغلی آن

جرم شناسی، یکی از گرایش های پر هیجان رشته حقوق می باشد و نظر دانشجویانی که به موارد حقوقی و جرایم اجتماعی علاقه دارند را به خود جلب کرده است. احتمالا برای شما این سوال مطرح شده است که جرم شناسی چیست؟ و مسیر تحصیل در رشته جرم شناسی در ایران چگونه است؟

از آنجا که عنوان رشته ها، شرایط پذیرش و مقررات آموزشی ممکن است تغییر کند، تصمیم گیری بر اساس اطلاعات قدیمی می تواند باعث انتخاب اشتباه یا از دست رفتن یک گزینه مناسب شود.

به همین دلیل، اگر قصد انتخاب این مسیر را دارید، بهتر است پیش از ثبت نام یا انتخاب رشته، شرایط تحصیلی و هدف شغلی خود را با آخرین اطلاعات رسمی تطبیق دهید.

جرم شناسی چیست؟

جرم شناسی، یکی از رشته های علوم اجتماعی حساب می شود که در آن، طبیعت، ظرفیت، دلیل و تفتیش رفتار خلاف کارانه در شخص و اجتماع، نهادهای بازرسی ‌کننده و موسسه ‌های اصلاح کننده مورد گفت و گو قرار می گیرند.

رشته جرم شناسی با تصور عمومی که آن را صرفا به شناخت مجرمان یا بررسی پرونده های جنایی محدود می کند، تفاوت دارد. دانشجو یا پژوهشگر این حوزه ممکن است با موضوعاتی مانند علل وقوع جرم، پیشگیری از جرم، بزه دیدگی، سیاست جنایی و رفتارهای انحرافی سروکار داشته باشد و برای بررسی آنها از مفاهیم و روش های علوم مختلف استفاده کند.

اگر قصد دارید این مسیر را انتخاب کنید، بهتر است قبل از تصمیم نهایی مشخص کنید که بیشتر به حقوق، پژوهش های اجتماعی، روان شناسی، پیشگیری از جرم یا فعالیت های مرتبط با نظام عدالت کیفری علاقه دارید.

بررسی این موضوع در کنار شرایط تحصیلی و هدف شغلی شما می تواند مشخص کند که جرم شناسی واقعا انتخاب مناسبی برایتان هست یا یکی از رشته های مرتبط مسیر بهتری خواهد بود. در چنین تصمیمی، بررسی فردی کافی نیست پس از انتخاب عجولانه و صرفا بر اساس جذابیت ظاهری این رشته جلوگیری کنید.

از آنجا که بخش قابل توجهی از مباحث جرم شناسی با قوانین و مسائل حقوقی ارتباط دارد، دانستن سیر تا پیاز رشته حقوق می تواند برای علاقه مندان به این حوزه مفید باشد.

حقوق جزا و تفاوتش با جرم شناسی

حقوق جزا، جزئی از حقوق عمومی است که گاهی از آن با سربرگ هایی چون حقوق کیفری یا حقوق جنایی نیز یاد می شود. همچنین حقوق جزا به بازبینی پشتیبانی های دولت از حقوق مردم و اهمیت های اجتماع می پردازد.

از آنجایی که قوانین جزایی مردم را به مراقبت حقوق و اهمیت ها وادار می کند، به آن حقوق ارزش ها نیز گفته می شود.

تفاوت حقوق جزا با جرم شناسی این است که نگاه حقوق جزا به گذشته است و به خطای ارتکابی توجه می کند؛ در حالیکه جرم شناسی، به مطالعه جنایت و دلایل و سازه های خطاکار می پردازد؛ چون درمان و تصحیح خطاکار وقتی تاثیر پذیر است که به مجرم توجه شود نه فقط به خطای ارتکابی شخص!

حقوق جزا به 2 قسمت ماهوی (حقوق جزای عمومی و اختصاصی) و شکلی (شرع قضاوت کیفری) تقسیم می شود.

وظیفه های یک جرم شناس چیست؟

وظیفه اساسی در این رشته، بازبینی تمامی دیدگاه های خلاف و کشف راه هایی جهت پیشگیری از کنش های خلاف کارانه و کسر انجام دوباره جرم است.

جرم شناسان آمار را گرد آوری کرده و سرمشق ها را مورد بررسی قرار می دهند. همچنین اقسام جنایت ها و هم جمعیت شناسی و موقعیت ها را وارسی می کنند. اساس کار در این زمینه، تحقیقات است که امکان دارد، این تحقیقات در یک مکان اداری یا منطقه ای عقیم باشد.

جرم شناس امکان دارد با تبهکاران هم صحبتی داشته باشد تا با نحوه اندیشه و تفکر آنها جهت انجام تبهکاری زیاد تر آشنا شود.

جرم شناس وظایف دیگری دارد چون:

رشته جرم شناسی زیر شاخه کدام رشته است؟

یکی از سوالات مهم داوطلبان این است که رشته جرم شناسی زیر شاخه کدام رشته است؟ جرم شناسی از نظر علمی یک حوزه میان رشته ای است و با رشته هایی مانند حقوق، جامعه شناسی، روان شناسی، علوم اجتماعی و علوم جنایی ارتباط دارد. با این حال، در مسیر دانشگاهی ایران، ارتباط جرم شناسی با حقوق کیفری بسیار پررنگ است.

مسیر تحصیل در رشته جرم شناسی چگونه است؟

برای بسیاری از علاقه مندان، مسیر تحصیلی می تواند از کارشناسی رشته حقوق آغاز شود و سپس در مقطع کارشناسی ارشد، در صورت داشتن شرایط لازم، در حوزه حقوق کیفری و جرم شناسی ادامه پیدا کند. در این مسیر، دانشجو علاوه بر مباحث حقوق کیفری، با موضوعاتی مانند علل وقوع جرم، بزهکاری، بزه دیدگی، پیشگیری از جرم و سیاست جنایی نیز آشنا می شود.

البته انتخاب این مسیر باید بر اساس هدف تحصیلی و شغلی شما انجام شود. ممکن است فردی به موضوع جرم علاقه داشته باشد اما برای رسیدن به هدف خود، یکی از مسیرهای مرتبط با علوم اجتماعی، روان شناسی یا سایر حوزه های علوم جنایی برایش مناسب تر باشد.

به همین دلیل، پیش از انتخاب رشته کارشناسی یا کارشناسی ارشد، بهتر است مشخص کنید در نهایت می خواهید در چه حوزه ای فعالیت کنید و از چه مقطعی قصد ورود تخصصی به جرم شناسی را دارید.  بررسی دفترچه پذیرش همان سال و تطبیق شرایط تحصیلی شما با رشته های قابل انتخاب، می تواند از انتخاب مسیری جلوگیری کند که بعدها برای تغییر آن به زمان و هزینه بیشتری نیاز داشته باشد.

انواع جرم شناسی

جرم شناسی دارای بخش بندی های گوناگون می باشد و این بخش بندی ها از دیدگاه بعضی جرم شناس ها متغیر است.

جرم شناسی در یک بخش بندی همگانی، به 2 گروه جرم شناسی نظری و جرم شناسی کاربردی تقسیم می شود.

این 2 گروه دارای زیر مجموعه هایی است که در جدول زیر می توانید مشاهده کنید.

هدف های جرم شناس

پیدا کردن دلایل جرم

مهار و کنترل جرم

جهت یافتن دلایل جرم، جرم شناس از علوم گوناگون مانند علم روانشناسی جهت شناسایی اثر گذاری خصوصیات روحی بشر و تمایل شخص به سمت انجام جرم استفاده می کند و رشته ای به اسم روان شناسی جنایی را می سازد.

همچنین از علم جغرافیا و اثر گذاری آن در ایجاد جرم کمک می گیرد و مکتبی را به اسم جغرافیای جنایی می سازد. به علاوه جرم شناس از علم زیست شناسی، علوم اقتصادی و سایر علوم جهت یافتن مسئله جرم کمک می گیرد.

متخصص این حوزه در این مسیر جهت نیل به این هدف یعنی کشف علل جرم، در استفاده از هیچ علمی خودداری نمی کند!

ویژگی های رشته جرم شناسی

رشته جرم شناسی محدود به قانون نیست و می تواند فراتر از آن حرکت کند.

علم جرم شناسی محدود به قلمرو مرزهای جغرافیایی هیچ کشوری نیست.

دارای جنبه انتقادی است. یعنی جرم شناسان طبق معمول به نظام جزایی حاکم بر یک کشور خوشبین نیستند و تلاش بر این دارند که با مطالعات میدانی در خصوص چرایی جرائم (دلایل ایجاد جرم) و نمایاندن راه حل هایی برای حل مسئله جرم، وضع حاضر حقوق جزا را به شیوه مطلوب تعویض دهند.

مهارت های مورد نیاز یک جرم شناس

افرادی که خواستار موفقیت در این رشته هستند، باید مهارت لازم آن رشته را داشته باشند.

مهارت های لازم برای یک جرم شناس، عبارتند از:

• مهارت تحقیق

کار ویژه جرم شناس در نگاه نخست کار پژوهشی و تحقیقاتی می باشد.

• اشتیاق به سیاست

جرم شناس قادر است بر سیاست همگانی تأثیر مثبت داشته باشد و به تدوین راهبرد های تازه جهت پیشگیری و مبارزه از بروز خلاف کمک کند.

• آشنایی با علم آمار

شما لازم است در ریاضیات، به ویژه در زمینه احتمال ها و آمار تسلط داشته و با اشخاص با مهارت در تشریح و تعریف اطلاعات آماری، جهت پیشروی کار، در ارتباط باشید.

• استعداد های سامان دهی والا

ضرورت دارد حجم بسیاری از اطلاعات را به درستی تنظیم کنید.

• استعداد های بین فردی و ارتباطی

جرم شناسی جز مشاغلی می باشد که نیاز به گفت و گو و ملاقات با سایر متخصص های دادگستری و خلافکاران دارد.

• مهارت های نوشتاری قوی

لازم است استعداد نوشتاری قدرتمندی داشته باشید؛ چون امکان دارد نیاز به نوشتن گزارش هایی داشته باشید که نتیجه های آنالیز و تفکیک اطلاعات شما را شرح دهد.

بخشی از فعالیت های مرتبط با پیشگیری از آسیب های اجتماعی به شناخت رفتار و ارتباط با افراد نیاز دارد و به همین دلیل رشته مشاوره نیز می تواند برای برخی داوطلبان جذاب باشد.

نحوه ورود به رشته جرم شناسی و دانشگاه های ارائه دهنده

یکی از سوالات مهم داوطلبان این است که رشته جرم شناسی در کدام دانشگاه ها ارائه می شود و برای ورود به آن باید چه مسیری را طی کرد؟ در ایران، جرم شناسی بیشتر در قالب تحصیلات تکمیلی و در ارتباط با حوزه حقوق کیفری و جرم شناسی دنبال می شود و ارائه آن به صورت رشته مستقل یا عنوان مشخص، به مقطع و دفترچه پذیرش همان سال بستگی دارد.

دانشگاه های دولتی

در دانشگاه های دولتی، رشته های مرتبط با حقوق کیفری و جرم شناسی می توانند از طریق آزمون کارشناسی ارشد ارائه شوند. با این حال، دانشگاه های ارائه دهنده و ظرفیت پذیرش ثابت نیستند و ممکن است در هر سال تغییر کنند. بنابراین داوطلب باید در زمان انتخاب رشته، دفترچه رسمی همان سال را بررسی کند و فقط بر اساس فهرست همان دوره انتخاب خود را انجام دهد.

دانشگاه آزاد اسلامی

دانشگاه آزاد نیز در برخی دوره ها رشته های مرتبط با حقوق جزا و جرم شناسی را ارائه کرده است. با توجه به تفاوت واحدهای دانشگاهی و تغییر رشته محل ها، نمی توان نام یک یا چند واحد را به عنوان پذیرنده دائمی معرفی کرد. بررسی آخرین دفترچه و فهرست رشته محل های دانشگاه آزاد پیش از انتخاب رشته ضروری است.

دانشگاه پیام نور

رشته های مرتبط با حقوق جزا و جرم شناسی در برخی دوره های دانشگاه پیام نور نیز ارائه شده اند و در فهرست های پذیرش این دانشگاه عنوان «حقوق جزا و جرم شناسی» دیده شده است. با این حال، وجود این رشته در یک سال به معنی ارائه قطعی آن در سال بعد نیست و باید دفترچه پذیرش همان دوره بررسی شود.

دانشگاه های غیر انتفاعی

در برخی دوره های کارشناسی ارشد، دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی غیر انتفاعی نیز ممکن است رشته های مرتبط با حقوق کیفری و جرم شناسی را ارائه کنند. اما ارائه این رشته به نام یک موسسه در سال های گذشته، به معنی پذیرش قطعی در سال جاری نیست؛ بنابراین نام دانشگاه و کد رشته محل باید از دفترچه همان سال به دقت و با کمک کارشناسان استخراج شود.

مشاغل مرتبط با گرایش جرم شناسی

با دریافت مدرک جرم شناسی، شما می توانید با ایجاد استعداد های عالی در خود مانند اندیشه انتقادی، تکثیر استعدادهای رسانشی و شناسایی توانایی دیگران و… می شوید.

این استعدادها شما را در جهت شناسایی نظام جرایم و عدالت و مشغول بودن در بین دامنه وسیعی از بخش ها آماده خواهند کرد.

برخی از مشاغل مربوطه با جرم شناسی، تحت عناوین زیر هستند:

• وکیل مدافع جنایی
• بازپرس جنایی
• دادستان جنایی
• جرم شناس
• استاد یا محقق جرم شناسی
• کارآگاه
• بازرس آتش نشانی
• روانشناس قانونی
• خبرنگار پژوهشی
• تحلیلگر پژوهشی
• بازرس امور داخلی
• مامور پلیس
• متخصص جلوگیری از ضرر
• تحلیلگر سیاست
• بازپرس شخصی

دروس و تعداد واحدهای رشته حقوق جزا و جرم شناسی مقطع کارشناسی ارشد

این رشته تعداد 11 دروس اجباری و 14 دروس اختیاری را شامل می شود. جمع تعداد واحدهای دروس اجباری و اختیاری، 47 می باشد که در جداول زیر، واحدهای درسی به تفکیک اجباری یا اختیاری بودن به نمایش گذاشته شده است.

دروس اجباری کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی

دروس اختیاری کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی

شناخت عوامل روانی و رفتاری افراد در بررسی برخی جرائم اهمیت دارد و همین موضوع باعث می شود رشته روانشناسی نیز با بعضی مباحث جرم شناسی ارتباط داشته باشد.

دانشگاه های پذیرنده رشته حقوق جزا و جرم شناسی

رشته حقوق جزا و جرم شناسی در 2 مقطع کارشناسی ارشد و دکتری ارایه می شود.

طول دوره کارشناسی ارشد رشته برای دانشجویان تمام وقت 2 سال، و طول دوره دکتری رشته (حقوق کیفری و جرم شناسی) برای دانشجویان تمام وقت 4 سال ارائه می شود.

در جدول زیر به برخی از دانشگاه های پذیرنده این رشته اشاره شده است.

بازار کار حقوق جزا و جرم شناسی

دانشجویان کارشناسی ارشد رشته جرم شناسی، بعد از دریافت آموزش مورد نیاز در این رشته، قادرند ضمن شرکت در آزمون وکالت که سالانه برگزار می شود، حین موفقیت، شغل وکالت را برگزیده یا در سازمان های حقوقی مشغول به کار شوند.

همچنین به عنوان مشاورهای حقوقی و هم سر دفتر اسناد رسمی شغل خود را انتخاب نمایند و در صورت علاقه به کار تعلیماتی یا تحقیقی، قادرند در دانشگاه ها و یا مرکز های تحقیقی فعال باشند.

در زمینه پیشگیری از آسیب های اجتماعی و کمک به افراد در معرض آسیب، رشته مددکاری اجتماعی نیز با برخی حوزه های کاربردی جرم شناسی ارتباط پیدا می کند.

اگر رشته جرم شناسی برای من مناسب نباشد، چه رشته ای انتخاب کنم؟

علاقه به موضوعات جرم، پرونده های جنایی و کشف جرایم به تنهایی برای موفقیت در رشته جرم شناسی کافی نیست. این حوزه به مطالعه و تحلیل، خواندن منابع تخصصی، بررسی عوامل اجتماعی و روانی جرم و در بسیاری از مسیرها آشنایی با مباحث حقوقی نیاز دارد. بنابراین اگر با ماهیت دروس، شیوه مطالعه یا مسیر شغلی این حوزه ارتباط برقرار نمی کنید، بهتر است پیش از انتخاب نهایی، گزینه های دیگری را نیز بررسی کنید.

کدام رشته برای چه علاقه ای مناسب تر است؟

کلام آخر

با اینکه جرم شناسی شغلی پر هیجان است، اما به همان قدر نیز خطرناک است؛ چون به هر حال با جرائم سر و کار دارد.

افرادی که به یافتن جرایم از سوی خلافکاران علاقه دارند و از بخش بازشناسی جنایت و جنایتکاران لذت می برند، بدانند که تحصیل در گرایش جرم شناسی بهترین انتخاب برای آنان می باشد.

با توجه به تفاوت مسیر تحصیل و بازار کار رشته های حقوق، جرم شناسی و علوم اجتماعی، استفاده از مشاوره انتخاب رشته می تواند به مقایسه دقیق تر گزینه های تحصیلی کمک کند.

سوالات متداول

آیا رشته جرم شناسی به تنهایی در ایران وجود دارد؟

خیر؛ جرم شناسی در ایران به تنهایی وجود ندارد، بلکه به همراه حقوق جزا است.ولیکن در بیشتر کشورها بصورت یک رشته مستقل است.

آیا مجرمی وجود دارد که ذاتا مجرم باشد؟

این نظریه از بیشتر از جهت ها رد شده است؛ چون امکان این که یک شخص مجرم متولد شد، وجود ندارد.

آیا محیط زندگی بر مجرم شدن تاثیر قطعی دارد؟

خیر؛ هیچ یک از ارکان به تنهایی سبب ارتکاب جرم نمی شود، بلکه مجموعه ای از عوامل باعث ارتکاب جرم می شود.

لطفا برای استفاده از مقالات سایت به تاریخ انتشار آن دقت فرمایید در صورت هر گونه مغایرت با ما تماس بگیرید

رشته جرم شناسی چیست؟ – معرفی کامل + درآمد و آینده شغلی آن

شما می توانید با مطالعه مقالات ما در این زمینه پاسخ سئوال خود را بیابید و در صورت نیاز با تلفن ثابت و بدون پیش شماره از سراسر ایران با شماره ۹۰۹۹۰۷۱۹۸۵ تماس بگیرید.