رشته مهندسی برق چیست؟ – معرفی کامل + بازار کار و آینده شغلی آن

رشته مهندسی برق، یکی از اصلی ترین شاخه های مهندسی در گروه ریاضی است که داوطلبان زیادی مایل به ادامه تحصیل در آن هستند.

این رشته عموما بخاطر دروس ریاضی و محاسباتی زیادی که در چارت تحصیلی خود دارد، رشته تحصیلی سختی شناخته می شود و داوطلبان ریاضی و فیزیک کار نسبتا دشواری برای تحصیل این رشته پیش روی خواهند داشت.

رشته مهندسی برق به دلیل گستردگی زیاد، به چند شاخه اصلی تقسیم می شود که هر کدام بازار کار و مسیر تحصیلی خاص خود را دارند:

چرا مهندسی برق انقدر اهمیت دارد؟ چون تمام زیرساخت های زندگی مدرن؛ از روشنایی خانه ها تا اینترنت و خودروهای برقی به دانش مهندسان برق وابسته است. این تنوع و گستردگی در رشته مهندسی برق باعث شده تا این رشته همیشه جزو انتخاب های اول داوطلبان کنکور ریاضی باشد.

از شما دعوت می کنیم در ادامه این مطلب با مرکز مشاوره آویژه همراه باشید تا به معرفی رشته مهندسی برق و بررسی بازارکار و آینده شغلی آن بپردازیم.

معرفی رشته مهندسی برق

چنانچه قصد داشته باشیم یک تعریف کامل از رشته برق برای متقاضیان و علاقه مندان این رشته ارائه کنیم، می توان گفت این رشته مسئولیت طراحی و ساخت مدارهای الکترونیکی سازه های مسکونی، تجاری و… را بر عهده داشته و می توان از آن در در زمینه ساخت سیستم های کنترل هوشمند و مخابراتی نیز استفاده کرد.

متقاضیان ورود به این رشته باید از پیپش زمینه نسبتا خوبی در دروس ریاضی و فیزیک برخوردار باشند؛ چرا که اساس و پایه این رشته مهندسی برق، علم فیزیک می باشد.

تحصیل در دانشگاه‌های برتر مهندسی برق

رشته مهندسی برق در بسیاری از دانشگاه‌های معتبر ایران ارائه می‌شود. دانشگاه‌های صنعتی شریف، تهران، صنعتی امیرکبیر، علم و صنعت ایران، صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی و صنعتی اصفهان از شناخته‌شده‌ترین گزینه‌ها برای تحصیل در این رشته هستند.

هنگام انتخاب دانشگاه، علاوه بر رتبه و اعتبار دانشگاه، بهتر است به گرایش مورد علاقه، سطح گروه مهندسی برق، امکانات آزمایشگاهی، فعالیت‌های پژوهشی و ارتباط با صنعت نیز توجه شود.

نحوه ورود به دانشگاه های رشته برق

به غیر از این دانشگاه های برتر، رشته مهندسی برق در سایر دانشگاه ها نیز ارائه می شود. متقاضیان می توانند براساس رتبه کنکور یا براساس معدل و سوابق تحصیلی دیپلم خود برای ادامه تحصیل اقدام کنند.

ورود به دانشگاه در رشته مهندسی برق سالی دو بار و در ورودی های مهر و بهمن صورت می گیرد. متقاضیان با ورود به سامانه ثبت نام دانشگاه های سراسری به نشانی sanjesh.org یا سامانه جامع دانشگاه آزاد به نشانی azmoon.iau.ir می توانند مراحل انتخاب رشته و ثبت نام خود را پیش ببرند.

دانشگاه های دارای رشته مهندسی برق در سال جاری به شرح زیر هستند:

مسیر تحصیل مهندسی برق از کارشناسی تا دکتری

تحصیل دانشگاهی در رشته مهندسی برق معمولاً در سه مقطع اصلی انجام می‌شود:

۱. کارشناسی مهندسی برق | حدود ۴ سال

در این مقطع دانشجو دروس پایه و اصلی مانند ریاضی، مدارهای الکتریکی، الکترونیک، سیگنال‌ها و سیستم‌ها را می‌گذراند و با حوزه‌های مختلف مهندسی برق آشنا می‌شود.

۲. کارشناسی ارشد مهندسی برق | حدود ۲ سال

دانشجو در این مرحله وارد یک حوزه تخصصی‌تر شده و در زمینه‌هایی مانند قدرت، کنترل، مخابرات، الکترونیک و سیستم‌های دیجیتال به مطالعه و پژوهش می‌پردازد.

۳. دکتری مهندسی برق | حدود ۴ تا ۵ سال

در مقطع دکتری، تمرکز اصلی بر پژوهش تخصصی، تولید دانش، انتشار مقالات علمی و انجام رساله دکتری است.

بنابراین، مسیر معمول تحصیل از کارشناسی تا دکتری مهندسی برق حدود ۱۰ تا ۱۱ سال زمان می‌برد؛ البته مدت واقعی تحصیل به دانشگاه، شرایط آموزشی، موضوع پژوهش و سرعت انجام پایان‌نامه یا رساله بستگی دارد.

گرایش های رشته مهندسی برق برای ادامه تحصیل

رشته مهندسی برق در مقطع کارشناسی، گرایش خاصی ندارد و تمام داوطلبان صرفا در عنوان اصلی مهندسی برق فارغ التحصیل خواهند شد. گرایش های رشته برق در مقاطع تحصیلات تکمیلی ارائه می شود.

در حال حاضر برای ادامه تحصیل داوطلبان در مقطع تحصیلات تکمیلی (ارشد و دکترا) مهندسی برق، چهار گرایش برق مخابرات، برق قدرت، برق کنترل و برق الکترونیک ارائه شده است که در ادامه مقاله به توضیح آنها خواهیم پرداخت.

گرایش برق مخابرات

گرایش مخابراتی به طراحی، تحلیل و اجرای سیستم های مخابراتی تمرکز داشته و در واقع نحوه مخابره اطلاعات مانند انتقال اطلاعات از آنتن منازل به شرکت مخابراتی را برای کارفرمایان و پیمانکاران مشخص می کند.

یک مهندس مخابرات عموماً روی ارسال و دریافت اطلاعات تحقیق و پژوهش انجام می‌دهد و سیستم های مورد نیاز را معرفی و طراحی می کند.

گرایش برق قدرت

این گرایش نیز بیشتر به تحلیل و ارزیابی سیستم های توزیع برق پرداخته و بر روی نحوه انتقال و توزیع برق از نیروگاه به بخش های مختلف، نظارت دارد.

ماهیت اصلی تحصیل در گرایش برق قدرت، آشنایی با مکانیزم تولید برق در نیروگاه ها، انتقال نیرو از طریق خطوط انتقال و توزیع آن در شبکه های شهری و روستایی و توزیع آن برای مصارف خانگی و تجاری است.

به همین جهت فارغ التحصیلان این گرایش می بایست با مباحث مربوط به روش های تولید و انتقال نیرو آشنایی کامل و صحیحی داشته باشند.

گرایش کنترل

گرایش کنترل، مسئولیت نظارت و هماهنگی سیستم ها را برعهده داشته و افراد با ورود به این رشته، آموزش هایی برای طراحی سیستم هایی می بینند که با توجه به نیاز سیستم الکتریکی و الکترونیکی بتواند جریان های ورودی و خروجی آن را کنترل نماید.

باید اضافه کنیم که گرایش کنترل تا حد زیادی با ریاضیات سر و کار دارد و به همین منظور اشخاصی که وارد این گرایش می‌شوند، باید از پیش زمینه مناسبی در مفاهیم ریاضی برخوردار باشند.

گرایش الکترونیک

گرایش الکترونیک را می توان ترکیبی از تمام گرایشات بالا معرفی کرد. چرا که اگر شخصی بخواهد وارد چنین گرایشی شود، نیاز دارد که در زمینه های مختلفی اطلاعات داشته باشد.

در این گرایش افراد به بررسی، طراحی و ساخت مدارات الکترونیکی می پردازند.

دروس رشته مهندسی برق

رشته مهندسی برق یکی از رشته‌های مهندسی پرکاربرد است که دانشجویان آن در طول تحصیل با دروس ریاضی، فیزیک، مدارهای الکتریکی، الکترونیک، سیستم‌های دیجیتال، کنترل، مخابرات و قدرت آشنا می‌شوند. برنامه‌های آموزشی دانشگاه‌های معتبر نیز بر همین حوزه‌ها، در کنار برنامه‌نویسی، آزمایشگاه و طراحی مهندسی تأکید دارند.

مهم‌ترین دروس رشته مهندسی برق

۱. مدارهای الکتریکی

مدارهای الکتریکی ۱ و ۲ از پایه‌ای‌ترین دروس مهندسی برق هستند. دانشجو در این دروس با ولتاژ، جریان، توان، قوانین کیرشهف، مدارهای AC و DC و روش‌های تحلیل مدار آشنا می‌شود.

۲. الکترونیک

در درس الکترونیک مباحثی مانند دیود، ترانزیستور، تقویت‌کننده‌ها و طراحی مدارهای الکترونیکی آموزش داده می‌شود. این درس برای علاقه‌مندان به طراحی تجهیزات و سیستم‌های الکترونیکی اهمیت زیادی دارد.

۳. سیگنال‌ها و سیستم‌ها

این درس یکی از پایه‌های مهم حوزه‌های کنترل، مخابرات و پردازش سیگنال است و دانشجو را با نحوه تحلیل سیگنال‌ها و رفتار سیستم‌ها آشنا می‌کند.

۴. سیستم‌های کنترل

در درس کنترل، دانشجو با مفاهیمی مانند بازخورد، پایداری، تابع تبدیل و طراحی سیستم‌های کنترلی آشنا می‌شود. این مباحث در رباتیک، اتوماسیون و صنایع مختلف کاربرد دارند.

۵. ماشین‌های الکتریکی و سیستم‌های قدرت

این دروس برای علاقه‌مندان به مهندسی قدرت اهمیت ویژه‌ای دارند. ماشین‌های الکتریکی به بررسی موتور، ژنراتور و ترانسفورماتور می‌پردازد و سیستم‌های قدرت، تولید، انتقال و توزیع انرژی الکتریکی را بررسی می‌کند.

۶. مدار منطقی و سیستم‌های دیجیتال

در این دروس، مباحثی مانند گیت‌های منطقی، مدارهای ترکیبی و ترتیبی، ریزپردازنده و سیستم‌های دیجیتال آموزش داده می‌شود و پایه‌ای برای فعالیت در حوزه سخت‌افزار و سیستم‌های نهفته است.

۷. الکترومغناطیس و مخابرات

الکترومغناطیس به بررسی میدان‌های الکتریکی و مغناطیسی و امواج می‌پردازد و دروس مخابرات نیز مفاهیم مربوط به انتقال اطلاعات و سیستم‌های ارتباطی را آموزش می‌دهند.

۸. برنامه‌نویسی و طراحی مهندسی

امروزه برنامه‌نویسی و ابزارهای محاسباتی مانند MATLAB، Python و C/C++ در بسیاری از حوزه‌های مهندسی برق کاربرد دارند. همچنین دانشجو در آزمایشگاه‌ها و پروژه‌های مهندسی، آموخته‌های تئوری خود را به صورت عملی به کار می‌گیرد.

دروس مهم مهندسی برق بر اساس گرایش

در مجموع، مدارهای الکتریکی، ریاضیات، الکترونیک، سیگنال‌ها و سیستم‌ها، کنترل، الکترومغناطیس و برنامه‌نویسی از مهم‌ترین پایه‌های رشته مهندسی برق هستند. البته نام و تعداد واحدهای درسی ممکن است در دانشگاه‌های مختلف متفاوت باشد.

وظایف یک مهندس برق در محیط کار

در یک تعریف ساده، می توان وظایف مربوط به یک مهندس برق را به سه دسته طراحی سیستم ها، پیاده سازی سیستم ها و بهینه سازی سیستم های موجود تقسیم و طبقه بندی کرد.

1- مدیریت و برطرف کردن شکایات مشتری‌ها

بخشی از وظایف شغل مهندس برق، بررسی شکایات مشکلاتی است که مردم در خصوص یک کالای الکتریکی دارند.

در هنگام پاسخ دادن به این شکایات مهندس برق برای یافتن علت مشکل تلاش می‌کنند؛ اما وظیفه اصلی آنها این است که پیش از ارائه محصول و در زمان توسعه مشکلات احتمالی را پیدا کرده باشند.

2- نظارت بر روند تولید و اجرای طراحی ها

اگر برای آینده خود شغل مهندس برق را در نظر گرفته‌اید، باید بدانید بعد از اینکه طراحی اولیه مهندس برق مورد تایید قرار گرفت، باید نحوه دقیق تولید و اجرای طرح را شرح دهند و برای اطمینان از کیفیت محصول تولیدی بر روند تولید محصول نظارت کنند تا محصول نهایی با اهداف و استانداردهای شرکت همخوانی داشته باشد.

3- همکاری با مدیران پروژه

بیشتر مهندسان برق نه به تنهایی، بلکه در تیم‌های تولید مشغول به کار هستند و این تیم‌ها زیر نظر مدیر پروژه کار می‌کنند. مدیر پروژه جدول زمان‌بندی برای پایان کار و شرح وظایف را به مهندسان برق اعلام می‌کند و منابع موردنیاز را در اختیارشان می‌گذارد.

رشته مهندسی برق بدون کنکور

اگر بعد از نتایج کنکور سراسری متوجه شدید که احتمال قبولی در دانشگاه های برتر و با کنکور را ندارید، اصلا نگران نباشید.

سازمان سنجش و وزارت علوم شرایطی را فراهم کردند تا داوطلبان بتوانند صرفا براساس سوابق تحصیلی و معدل دیپلم خود در دانشگاه های بدون کنکور رشته مهندسی برق ادامه تحصیل دهند.

دانشگاه های ارائه دهنده مهندسی برق بدون کنکور معمولا شامل دانشگاه های اطراف استان ها می شود، لیست دقیق این دانشگاه ها هر ساله در دفترچه انتخاب رشته منتشر خواهد شد. به عنوان مثال دانشگاه های)

واحد تهران شرق – ورامین – پیام نور تهران غرب – پیام نور فیروز کوه –  شهریار –  یزد – خوراسگان – لار – ایلام – کرمان – و بسیاری از دانشگاه های دیگر سراسر کشور.

برای اطلاع از لیست “دانشگاه های بدون کنکور رشته مهندسی برق” با مشاوران آویژه تماس بگیرید.

بازار کار مهندسی برق بر اساس گرایش

بازار کار مهندسی برق تا حد زیادی به گرایش، مهارت، سابقه کاری و صنعت محل فعالیت بستگی دارد. هر گرایش مسیر شغلی متفاوتی دارد و میزان درآمد نیز ثابت نیست؛ با این حال، برخی حوزه‌ها به دلیل تخصص بالاتر و فعالیت در صنایع بزرگ، معمولاً ظرفیت درآمدی بیشتری دارند.

کدام گرایش مهندسی برق درآمد بیشتری دارد؟

نمی‌توان یک گرایش را در همه شرایط به‌عنوان پردرآمدترین گرایش مهندسی برق معرفی کرد؛ زیرا درآمد به تخصص و صنعت محل کار وابسته است. با این حال، در بازار کار ایران معمولاً گرایش های برق قدرت و کنترل در صنایع بزرگ مانند نفت، گاز، پتروشیمی، نیروگاه‌ها و اتوماسیون صنعتی می‌توانند درآمد بالایی داشته باشند.

از طرف دیگر، گرایش دیجیتال و الکترونیک در صورتی که فرد مهارت‌های تخصصی مانند برنامه‌نویسی، طراحی سخت‌افزار، سیستم‌های نهفته و هوش مصنوعی را کسب کند، می‌تواند ظرفیت درآمدی بسیار بالایی داشته باشد؛ به‌خصوص در شرکت‌های فناوری و پروژه‌های تخصصی.

بنابراین اگر هدف شما درآمد بالا است، صرفاً انتخاب گرایش کافی نیست و بهتر است در کنار مدرک دانشگاهی، روی مهارت‌های تخصصی و تجربه عملی نیز سرمایه‌گذاری کنید.

ادامه تحصیل رشته مهندسی برق در خارج از کشور

خوشبختانه در حال حاضر برای ادامه تحصیل در رشته مهندسی برق شرایط خوبی در خارج از کشور و مهاجرت تحصیلی این رشته وجود دارد. چرا که این رشته به عنوان یکی از کاربردی ترین شاخه های گروه مهندسی شناخته شده و تقریبا در تمامی پروژه های تجاری و مسکونی و مراحل مربوط به تجهیز کارخانجات نیاز به متخصصین برق احساس می شود.

به همین جهت اغلب دانشگاه های تراز اول دنیا به داوطلبانی که در این رشته رزومه و نمرات قابل توجهی در دوره کارشناسی و ارشد خود ثبت کرده باشند، علاقه مند بوده و امکان ادامه تحصیل در کشورهای زیادی برای این افراد محیا است.

سخن آخر

رشته مهندسی برق از گروه رشته های مهندسی محسوب می شود، که به دلیل بازار کار مناسب و امکان ادامه تحصیل در خارج از کشور، داوطلبان زیادی علاقه مند به ادامه تحصیل در این رشته هستند.

هدف ایجاد رشته مهندسی برق تربیت کارشناسان حاذقی است که بتوانند با استفاده از علم و دانش فنی به طراحی، بهره برداری و توسعه، نظارت، مدیریت و نگهداری از سیستم های الکتریکی در زمینه های مرتبط بپردازند.

در این مقاله تلاش کردیم تا رشته پرطرفدار و محبوب مهندسی برق را به شما معرفی کرده و بازارکار و آینده شغلی آن را مورد بررسی قرار دهیم. چنانچه در زمینه این رشته سوالی دارید یا به دریافت مشاوره تخصصی تحصیلی احتیاج دارید، با کارشناسان مرکز مشاوره آویژه تماس حاصل فرمایید تا شما را بطور دقیق و تخصصی راهنمایی نمایند.

از همراهی شما سپاسگزاریم.

سوالات متداول

رشته مهندسی برق مناسب چه کسانی است؟

افرادی که از پیش زمینه مناسبی در دروس ریاضی و فیزیک برخوردار بوده و علاقه مند به یادگیری مهارتهای جدید باشند.

بازار کار رشته مهندسی برق چه شرایطی دارد؟

این رشته از بازار کار خوبی برای متقاضیان علاقه مند برخوردار است و داوطلبان با پایان مقطع کارشناسی، می توانند کار خود را از یکی از نیروگاه های برق، وزارت نیرو و شرکت های مخابراتی آغاز کنند.

لطفا برای استفاده از مقالات سایت به تاریخ انتشار آن دقت فرمایید در صورت هر گونه مغایرت با ما تماس بگیرید

رشته مهندسی برق چیست؟ – معرفی کامل + بازار کار و آینده شغلی آن

شما می توانید با مطالعه مقالات ما در این زمینه پاسخ سئوال خود را بیابید و در صورت نیاز با تلفن ثابت و بدون پیش شماره از سراسر ایران با شماره ۹۰۹۹۰۷۱۹۸۵ تماس بگیرید.