نام رشته مهندسی پزشکی به خوبی انتخاب شده و ترکیبی صحیحی از دو گروه ریاضی و تجربی است. مهندسی و پزشکی همکاری مطلوب و شایستهای را در کمک به بیماران و پزشکان آغاز کرده و در این راه گامهای موثری برداشته شده است که هر روز بسیاری از خبرهای مرتبط با آن را در رسانههای می شنوید.
با توجه به گسترش روز افزون سیستمهای مهندسی در حیطه بهداشتی و پزشکی، تربیت و وجود نیروی انسانی متخصص و متبحر که آشنا به وسایل و تجهیزات پزشکی امری ضروری است.
این رشته که در دانشگاه به عنوان بیوپزشکی و زیست پزشکی هم شناخته می شود و جزء رشته های جدید گروه مهندسی به شمار رفته و در حال حاضر طرفداران زیادی را به جذب کرده است.
در حال حاضر ۳ گرایش اصلی بیوالکتریک، بیومکانیک و بیومتریال در مقطع کارشناسی این رشته ارائه شده و در مقاطع ارشد و دکتری نیز امکان ادامه تحصیل این گرایشات وجود دارد.
چنانچه نسبت به اطلاع از شرایط تحصیل و فرصت های شغلی رشته مهندسی پزشکی علاقه مند هستید، در ادامه مطلب همراه ما باشید.
مهندسی پزشکی چیست؟
ماهیت تحصیل در رشته مهندسی پزشکی، برطرف ساختن نیازهای پزشکی از طریق ساخت و نگهداری ابزارهای جدید پزشکی است که به سیستم های هوشمند مجهز هستند.
هدف این رشته تربیت افراد متخصصی است که با نوآوری در زمینه های علمی و انجام تحقیقات به پزشکان در زمینه تشخیص و درمان بیماری ها کمک کنند.
وظایف و مسئولیت های مهندس پزشکی
فردی که در این زمینه کار می کند، توانایی های زیر را دارد:
- نصب و راه اندازی دستگاه ها، وسایل پزشکی و تجهیزات فنی بیمارستان ها
- تعمیر و نگهداری تجهیزات بیمارستانی
- مشاوره فنی در سفارش و خرید دستگاه های پزشکی
- کمک در بکارگیری بهینه از دستگاه های پزشکی
- همکاری در طراحی دستگاه های پزشکی
- طرحی و تولید تجهیزات پزشکی
- نظارت بر طراحی تجهیزات پزشکی و ارائه راهکارهایی برای بهبود آن
- آموزش نحوه استفاده از تجهیزات پزشکی در مراکز درمانی مختلف به پزشکان، پرستاران، پرسنل و کارمندان
- نظارت بر عملیات صادرات و واردات تجهیزات پزشکی
- تعمیر تجهیزات معیوب پزشکی
در صورت عدم دسترسی به تلفن ثابت و دریافت بسته های مشاوره لطفا کلیک کنید.
تماس از تلفن همراه
تحصیل رشته مهندسی پزشکی، برای چه افرادی مناسب است؟
مهندسان پزشکی زمانی موفق عمل خواهند کرد، که توانایی ها و ویژگی های لازم در زمینه علم مهندسی پزشکی را داشته باشند.
این افراد می بایست دارای استعداد و مهارت بالایی باشند، در ارائه ایده های جدید خلاقیت داشته باشند، علاقه مند به کار پژوهشی و تحقیقاتی باشند و همچنین توانایی کار گروهی را داشته باشند.
تسلط به علوم ریاضیات، فیزیک، شیمی، زیست شناسی، زبان خارجی و نرم افزارهای خاص از سایر مهارت های لازم برای مهندسان پزشکی می باشد.
گرایشهای مهندسی پزشکی و تفاوت آنها
در کنکور سراسری، تنها دانش آموزان رشته ریاضی می توانند وارد رشته مهندسی پزشکی شوند!
اگر دانش آموز رشته تجربی هستید و نیم نگاهی هم به رشته مهندسی پزشکی دارید، می توانید روی تحصیل بدون کنکور دانشگاه سراسری، دانشگاه پیام نور و یا دانشگاه آزاد حساب باز کنید. هرچند در سال اول باید چند واحد جبرانی که بیشتر به مباحث ریاضی مربوط می شوند را نیز بگذرانید.
رشته مهندسی پزشکی یک حوزه میانرشتهای است که از ترکیب مهندسی، علوم پزشکی و زیستی شکل گرفته و دانشجویان میتوانند در زمینههای مختلف آن فعالیت کنند. بسته به دانشگاه، مقطع تحصیلی و برنامه آموزشی، حوزههای تخصصی این رشته میتواند شامل بیوالکتریک، بیومکانیک، بیومتریال، مهندسی بالینی، تصویربرداری پزشکی، مهندسی بافت و سایر زمینههای مرتبط باشد.
بنابراین، هنگام انتخاب گرایش یا حوزه تخصصی مهندسی پزشکی، بهتر است فقط به نام گرایش توجه نکنید و عواملی مانند دروس دانشگاهی، مهارتهای موردنیاز، علاقه شخصی و فرصتهای شغلی را نیز در نظر بگیرید.
مهمترین گرایشها و حوزههای مهندسی پزشکی
| گرایش یا حوزه | تمرکز اصلی | مناسب برای علاقهمندان به |
|---|---|---|
| بیوالکتریک | پردازش سیگنالهای زیستی، مدارها، سنسورها و سیستمهای الکترونیکی پزشکی | برق، الکترونیک، برنامهنویسی و پردازش سیگنال |
| بیومکانیک | بررسی حرکت بدن، نیروهای وارد بر اندامها و طراحی پروتز و تجهیزات مکانیکی | مکانیک، طراحی، حرکت و تحلیل سیستمها |
| بیومتریال | طراحی و بررسی مواد سازگار با بدن، ایمپلنتها و مواد زیستی | مهندسی مواد، شیمی، زیستشناسی و نانوفناوری |
| مهندسی بالینی | ارزیابی، مدیریت، نگهداری و استفاده ایمن از تجهیزات و فناوریهای پزشکی | تجهیزات پزشکی، بیمارستان و مدیریت فناوری سلامت |
| تصویربرداری پزشکی | تولید، پردازش و تحلیل تصاویر پزشکی و دادههای تصویربرداری | فیزیک، پردازش تصویر، ریاضیات و کامپیوتر |
| مهندسی بافت | بازسازی بافتها و توسعه جایگزینهای زیستی برای بافتهای آسیبدیده | زیستشناسی، علوم سلولی، مواد زیستی و پزشکی |
| مهندسی توانبخشی | توسعه فناوریهای کمکی برای بهبود حرکت، عملکرد و استقلال افراد | پروتز، ارتز، توانبخشی و فناوریهای کمکی |
| مهندسی عصبی | کاربرد فناوری در مطالعه و ارتباط با سیستم عصبی و مغز | علوم اعصاب، الکترونیک، کامپیوتر و پزشکی |
| مهندسی محاسباتی | مدلسازی، شبیهسازی و تحلیل دادهها و سیستمهای زیستی | برنامهنویسی، ریاضیات، مدلسازی و علم داده |
| رباتیک پزشکی | کاربرد رباتها و سیستمهای هوشمند در جراحی، توانبخشی و مراقبت پزشکی | رباتیک، کنترل، هوش مصنوعی و برنامهنویسی |
نکته مهم: همه حوزههای ذکرشده لزوماً در تمام دانشگاهها بهعنوان «گرایش رسمی و مستقل» ارائه نمیشوند. عنوان گرایشها، دروس و زمینههای تخصصی قابل انتخاب ممکن است بر اساس مقطع، دانشگاه و برنامه آموزشی متفاوت باشد. بنابراین قبل از انتخاب رشته، حتماً دفترچه پذیرش و برنامه درسی دانشگاه موردنظر را بررسی کنید.
ادامه تحصیل رشته مهندسی پزشکی
مسیر ادامه تحصیل مهندسی پزشکی معمولاً از کارشناسی به کارشناسی ارشد و سپس دکتری ادامه پیدا میکند. در مقطع ارشد، دانشجو وارد یک حوزه تخصصیتر میشود و در مقطع دکتری، فعالیت پژوهشی و تولید دانش اهمیت بیشتری پیدا میکند.
کارشناسی ارشد مهندسی پزشکی
کارشناسی ارشد مهندسی پزشکی مهمترین مسیر ادامه تحصیل برای فارغالتحصیلان این رشته است. در این مقطع، دانشجو به جای مطالعه گسترده مباحث مهندسی پزشکی، روی یک حوزه تخصصی تمرکز بیشتری پیدا میکند و علاوه بر دروس تخصصی، فعالیتهای پژوهشی و پایاننامه را نیز انجام میدهد.
آیا با لیسانس مهندسی پزشکی میتوان در رشته دیگری ارشد گرفت؟
بله، اما امکان انتخاب رشته در مقطع کارشناسی ارشد به دفترچه و ضوابط پذیرش همان سال بستگی دارد. بنابراین نمیتوان گفت فارغالتحصیل مهندسی پزشکی بدون محدودیت میتواند وارد هر رشتهای شود.
دکتری مهندسی پزشکی
در این مقطع، تمرکز اصلی از آموزش دروس به سمت پژوهش تخصصی، انجام پروژههای علمی، تولید دانش و توسعه فناوریهای جدید میرود.
دکتری مهندسی پزشکی بیشتر برای افرادی مناسب است که قصد دارند در زمینههایی مانند پژوهش و توسعه (R&D)، دانشگاه و آموزش عالی، مراکز تحقیقاتی یا پروژههای پیشرفته فناوری پزشکی فعالیت کنند.
بهطور کلی، مسیر تحصیلی این رشته میتواند به شکل زیر باشد:
کارشناسی مهندسی پزشکی ← کارشناسی ارشد ← دکتری
البته ادامه تحصیل تا مقطع دکتری برای همه دانشجویان ضروری نیست و انتخاب آن باید با توجه به اهداف تحصیلی و شغلی فرد انجام شود.
آیا برای کار در مهندسی پزشکی حتماً باید ارشد گرفت؟
خیر. داشتن مدرک کارشناسی برای ورود به بسیاری از موقعیتهای شغلی این حوزه کافی است و مهارت عملی، دانش فنی و تجربه کاری نیز نقش مهمی در استخدام و پیشرفت شغلی دارند.
اگر هدف شما فعالیت در زمینههایی مانند تجهیزات پزشکی، فروش و بازاریابی تجهیزات، نصب و راهاندازی، تعمیر و نگهداری تجهیزات یا پشتیبانی فنی باشد، کسب مهارت و تجربه عملی میتواند اهمیت زیادی داشته باشد.
در مقابل، اگر به دنبال فعالیت تخصصیتر در پژوهش و توسعه، طراحی فناوریهای پیشرفته پزشکی، پردازش سیگنال و تصویر، مدلسازی، فعالیت دانشگاهی یا ادامه مسیر پژوهشی هستید، تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد میتواند فرصتهای بیشتری در اختیار شما قرار دهد.
دروس مشترک گرایشات رشته مهندسی پزشکی
| لیست دروس مشترک گرایشات مهندسی پزشکی | |||
| ریاضی عمومی | معادلات دیفرانسیل | فیزیک عمومی | برنامه نویسی کامپیوتر |
| آمار حیاتی و احتمالات | محاسبات عددی | استاتیک و مقاومت مصالح در مهندسی پزشکی | ریاضیات مهندسی |
| مقدمه ای بر مهندسی پزشکی زیستی | مدارهای الکتریکی | الکترونیک | مدارهای منطقی |
| بهداشت عمومی | اصول توانبخشی وسایل و دستگاه ها | اصول و کلیات مدیریت خدمات بهداشتی درمانی | تجهیزات عمومی بیمارستان ها و کلینیک های پزشکی |
| اصول سیستم های رادیولوژی و رادیوتراپی | فیزیولوژی | آناتومی | بیوفیزیک |
| فیزیک پزشکی | زبان تخصصی مهندسی پزشکی | کارورزی و پروژه | – |
رتبه های قبولی رشته مهندسی پزشکی
| سال تحصیلی | رتبه داوطلب در سهمیه | دانشگاه محل پذیرش | دوره |
| 1399 | 854 | دانشگاه شهید بهشتی | روزانه |
| 1399 | 974 | دانشگاه تهران | روزانه |
| 1399 | 980 | دانشگاه صنعتی امیرکبیر | روزانه |
| 1399 | 997 | دانشگاه صنعتی امیرکبیر | روزانه |
| 1399 | 1261 | دانشگاه صنعتی سهند – تبریز | روزانه |
| 1399 | 1283 | دانشگاه صنعتی سهند – تبریز | نوبت دوم |
| 1399 | 1295 | دانشگاه صنعتی شاهرود | روزانه |
| 1399 | 1302 | دانشگاه صنعتی همدان | روزانه |
| 1399 | 2186 | دانشگاه میبد | روزانه |
| 1399 | 1984 | دانشگاه اصفهان | روزانه |
| 1399 | 2018 | دانشگاه اصفهان | نوبت دوم |
| 1399 | 3261 | دانشگاه بیرجند | روزانه |
| 1399 | 2051 | دانشگاه تبریز | روزانه |
| 1399 | 2083 | دانشگاه تبریز | نوبت دوم |
| 1399 | 2145 | دانشگاه صنعتی سهند – تبریز | نوبت دوم |
مهندسی پزشکی چند واحد است؟
کارشناسی مهندسی پزشکی دوره ای 4 ساله شامل 8 ترم تحصیلی است. داوطلبان این رشته در طول دوره 140 واحد درسی را پشت سر می گذارند که شامل دروس عمومی، پایه، اصلی، تخصصی و اختیاری می باشد.
| دروس پایه | 26 واحد |
| دروس عمومی | 20 واحد |
| دروس اصلی | 47 واحد |
| دروس تخصصی | 47 واحد |
تعداد واحدهای کارشناسی ارشد مهندسی پزشکی
دوره کارشناسی ارشد مهندسی پزشکی معمولاً یک دوره ۲ ساله و ۴ ترمه است و دانشجویان برای فارغالتحصیلی باید در مجموع حدود ۳۰ تا ۳۲ واحد درسی و پژوهشی را با موفقیت پشت سر بگذارند. این واحدها شامل دروس تخصصی، دروس اختیاری، سمینار و پایاننامه است.
تعداد واحدهای ارشد مهندسی پزشکی
| بخش دوره | تعداد واحد | توضیحات |
|---|---|---|
| دروس اصلی و تخصصی | ۲۰ تا ۲۴ واحد | شامل مباحث اصلی و تخصصی مرتبط با گرایش مهندسی پزشکی |
| دروس اختیاری | ۴ تا ۸ واحد | انتخاب دروس متناسب با گرایش و زمینه تخصصی دانشجو |
| سمینار | ۲ واحد | بررسی و ارائه یک موضوع علمی و پژوهشی مرتبط با رشته |
| پایاننامه | ۴ تا ۶ واحد | انجام پژوهش، نگارش پایاننامه و دفاع از آن |
| مجموع دوره | حدود ۳۰ تا ۳۲ واحد | معمولاً در یک دوره ۲ ساله و ۴ ترمه |
نکته مهم درباره تعداد واحدها
عدد ۳۰ تا ۳۲ واحد را میتوان بهعنوان محدوده معمول دوره کارشناسی ارشد مهندسی پزشکی در نظر گرفت؛ با این حال، چارت درسی و تعداد دقیق واحدهای هر بخش ممکن است بر اساس گرایش، دانشگاه و آخرین برنامه آموزشی مصوب متفاوت باشد. بنابراین برای اطلاع از تعداد دقیق واحدها، باید چارت آموزشی دانشگاه محل تحصیل را بررسی کرد.
مزایا و معایب رشته مهندسی پزشکی
بله، اما برای همه مناسب نیست. مهندسی پزشکی برای افرادی جذابتر است که به ترکیب مهندسی، فناوری و پزشکی علاقه دارند و در کنار تحصیل، برای یادگیری مهارتهای عملی هم وقت میگذارند.
مزایای رشته مهندسی پزشکی
- ارتباط همزمان با مهندسی، پزشکی و فناوری
- امکان فعالیت در تجهیزات پزشکی و شرکتهای دانشبنیان
- ارتباط با فناوریهای جدید مانند هوش مصنوعی، رباتیک و تصویربرداری پزشکی
- امکان ادامه تحصیل در ارشد و دکتری
- فرصت فعالیت در تحقیق و توسعه و پروژههای پژوهشی
معایب و چالشها
- بازار کار برای همه فارغالتحصیلان یکسان نیست
- مدرک بهتنهایی برای پیدا کردن شغل کافی نیست
- یادگیری مهارتهای فنی و نرمافزاری اهمیت زیادی دارد
- کارآموزی و تجربه عملی میتواند در استخدام بسیار مؤثر باشد
- برخی مشاغل به مهارت ارتباطی، مذاکره و فروش فنی نیاز دارند
در نهایت، مهندسی پزشکی مناسب چه کسی است؟
اگر به تجهیزات پزشکی، فناوری، حل مسائل مهندسی و کاربرد مهندسی در پزشکی علاقه دارید، این رشته میتواند انتخاب خوبی باشد.
بازار کار رشته مهندسی پزشکی
فارغ التحصیلان مهندسین پزشکی در شرکت های بزرگ دارویی، بیمارستان ها، مؤسسات پژوهشی، سازمان های دولتی، دانشگاه ها و بسیاری جاهای دیگر شاغل می شوند.
بازار کار مهندسی پزشکی در ایران فقط به کار در بیمارستان یا تعمیر دستگاههای پزشکی محدود نمیشود. فارغالتحصیل این رشته میتواند وارد حوزههایی مانند تولید و واردات تجهیزات پزشکی، خدمات فنی، کنترل کیفیت، تحقیق و توسعه، فروش تخصصی و حتی فناوریهای نرمافزاری و دادههای پزشکی شود.
نکته مهم این است که مسیر شغلی مهندسی پزشکی تا حد زیادی به مهارت تخصصی و تجربه عملی فرد بستگی دارد. به همین دلیل، دو فارغالتحصیل یک رشته ممکن است پس از دانشگاه مسیرهای شغلی و درآمدی کاملاً متفاوتی داشته باشند.
مهندس پزشکی در چه شرکتها و سازمانهایی میتواند کار کند؟
مهمترین محیطهای کاری فارغالتحصیلان مهندسی پزشکی عبارتاند از:
- شرکتهای تولیدکننده تجهیزات پزشکی
- شرکتهای واردکننده تجهیزات پزشکی
- بیمارستانها و مراکز درمانی
- شرکتهای خدمات تجهیزات پزشکی
- شرکتهای دانشبنیان
- واحدهای تحقیق و توسعه (R&D)
- مراکز تحقیقاتی و دانشگاهها
- شرکتهای فروش و پشتیبانی فنی
بررسی آگهیهای استخدامی مرتبط نیز نشان میدهد که موقعیتهای شغلی این حوزه در بخشهای مختلف صنعت تجهیزات پزشکی توزیع شدهاند.
درآمد مهندس پزشکی چقدر است؟
برای درآمد مهندس پزشکی در ایران نمیتوان یک رقم ثابت تعیین کرد؛ زیرا حقوق به عواملی مانند سابقه کار، شهر محل فعالیت، نوع شرکت، سمت شغلی، مهارت فنی و حوزه تخصصی وابسته است.
برای مثال، فردی که بهعنوان نیروی تازه کار وارد بخش خدمات تجهیزات پزشکی میشود، الزاماً درآمدی مشابه یک مهندس باتجربه در تحقیق و توسعه، مدیریت فنی یا فروش تخصصی ندارد.
چه چیزی درآمد مهندس پزشکی را بیشتر میکند؟
در این رشته، داشتن مدرک دانشگاهی به تنهایی مزیت بزرگی برای ورود به بازار کار نیست. مهارتی که بتوانید در یک موقعیت شغلی واقعاً از آن استفاده کنید، اهمیت بیشتری دارد.
مهارتهایی مانند تعمیر و عیبیابی تجهیزات، الکترونیک، کالیبراسیون، زبان انگلیسی تخصصی، برنامهنویسی، پردازش تصویر و سیگنال، کنترل کیفیت و آشنایی با فرآیندهای تجهیزات پزشکی میتوانند مسیرهای شغلی متفاوتی ایجاد کنند.
فرصت های شغلی برای رشته مهندسی پزشکی
فارغ التحصیلان این رشته می توانند در ارگان های زیر مشغول به کار شوند:
موسسه استاندارد
وزارت بهداشت
وزارت صنایع
مرکز تحقیقات وزارت دفاع و سایر مراکز تحقیقاتی
وزارت فرهنگ و آموزش عالی
سازمان تامین اجتماعی
بیمارستان های دولتی
چنانچه مراکز فوق جذب نیرو نداشته باشند، فارغ التحصیلان می توانند در مراکز زیر مشغول به کار شوند:
کلینیک ها
بیمارستان های خصوصی
کارخانه های تولید انواع وسایل پزشکی
راه اندازی شرکت وارد کننده تجهیزات پزشکی (درصورت داشتن سرمایه کافی)
تدریس در دانشگاه ها
درآمد و حقوق رشته مهندسی پزشکی در ایران
درآمد شاغلین در بخش های دولتی با بخش خصوصی متفاوت است؛ اگر فردی کارمند دولت باشد، مطابق قوانین کشور حقوق دریافت می کند؛ اما برای شاغلین شرکت ها این حقوق بالاتر است.
به طور متوسط در آمد یک مهندس پزشکی 7 میلیون تومان در ماه است؛ ولی رقم دقیقی را نمی توان اعلام نمود.
سخن آخر
بطور خلاصه، مهندسی پزشکی عبارت است از به کار بردن اطلاعات به دست آمده از علوم مهندسی و مباحث تجربی و حتی زیست شناسی در تولید و تجهیز سیستم های هوشمند پزشکی!
هدف این رشته تربیت متخصصانی است که از عهده طراحی و نگهداری دستگاه های پزشکی، مشاوره در زمینه تجهیز مراکز بهداشتی و درمانی و مسائلی همچون کنترل کیفی و کالیبراسیون تجهیزات پزشکی بر آیند و بتوانند میان دو دنیای مهندسی و پزشکی، زبانی مشترک ایجاد کنند.
مهندسی پزشکی به علت ماهیت بین رشته ای خود، گاه در دانشکده های پزشکی، گاه در دانشکده های مهندسی و گاه با همکاری هر دو تاسیس می شود. گرایش های کارشناسی مهندسی پزشکی در ایران بیوالکتریک، بیومکانیک و بیومتریال می باشد.
اگر به مباحثی که در این مقاله اشاره شد، علاقه دارید و قصد ادامه تحصیل در این رشته را دارید، به شما پیشنهاد می کنید از مشاوره تحصیلی استفاده کنید. یک مشاور باتجربه می تواند شما را راهنمایی کند تا بهترین انتخاب رشته را انجام دهید.
مشاوران باتجربه مرکز مشاوره آویژه در کنار شما هستند تا شما را راهنمایی کنند. برای استفاده از خدمات تخصصی مشاوره تحصیلی آویژه می توانید با شماره ۹۰۹۹۰۷۱۹۸۵ از سراسر کشور و بدون پیش شماره تماس بگیرید.
سوالات متداول
رشته مهندسی پزشکی در مقطع کارشناسی در قالب چند گرایش ارائه می شود؟
بیوالکتریک، بیومکانیک، بالینی و بیومتریال، که اطلاعات تکمیلی مربوط به هر سه گرایش در مقاله فوق به اطلاع خوانندگان گرامی رسانده شد.
برای تحصیل در رشته مهندسی پزشکی، از چه گروه آزمایشی در آزمون سراسری باید اقدام کرد؟
در کنکور سراسری، تنها دانش آموزان رشته ریاضی می توانند وارد رشته مهندسی پزشکی شوند و اگر دانش آموز رشته تجربی هستید، می توانید روی تحصیل در دانشگاه های بدون کنکور حساب باز کنید.
لطفا برای استفاده از مقالات سایت به تاریخ انتشار آن دقت فرمایید در صورت هر گونه مغایرت با ما تماس بگیرید
صفر تا صد رشته مهندسی پزشکی؛مزایا و معایب و بازار کار این رشته
شما می توانید با مطالعه مقالات ما در این زمینه پاسخ سئوال خود را بیابید و در صورت نیاز با تلفن ثابت و بدون پیش شماره از سراسر ایران با شماره ۹۰۹۹۰۷۱۹۸۵ تماس بگیرید.
